شکست عایقی چیست
در واقع مشخصه اصلی یک عایق، نارسنایی الکتریکی است که مواد سازنده ی آن در حدی باید عبور جریان محدود کند که از نظر فنی بتوان ان مقدار را نادیده گرفت و اثر عایقی مطلوبی داشته باشد. همان طور که میدانیم وظیفه ی انواع عایق جداسازی الکتریکی ولتاژ جریان داخل هادی ها نسبت به هم و همچنین نسبت زمین با هدف کنترل جریان برق و جلوگیری از خسارت تجهیزی و حوادث جانی است اما اگر در ولتاژ های فشار قوی جریان قابل ملاحظه ای از هادی بگذرد باعث بروز شکست عایقی یا شکست الکتریکی عایق میشود.
در تخلیه الکتریکی یا همان شکست الکتریکی عایق، تبدیل عایق به هادی را شاهد هستیم به این صورت که قبل از بروز شکست در عایق ها ، عایق شبیه به خازن با دو الکترود آن در دو طرف صفحات خازن خود هستند و با انتقال ولتاژ به این خازن شارژ می شود . پس از شکست الکتریکی عایق ، این خازن تخلیه می شود.
بررسی دلایل شکست عایقی
مهمترین عامل شکست عایقی میتواند در اتصال به مقره ها و تخلیه جزئی در آنها باشد که در ادامه حالت های تخلیه جزئی را شرح میدهیم.
1-تخلیه داخلی: در این حالت تخلیه در حفره های داخل عایق بوجود می آید. کیفیت ساخت و تکنولوژی به کار رفته در تعداد این حفره های تاثیر گزار است و وقتی تحت ولتاژ بالا قرار میگیرد جرقه هایی ایجاد میشوند که به مرور زمان باعث خوردگی عایق و از دست رفتن خواص آن میشود.
2-تخلیه سطحی: این حالت هنگامی رخ میدهد که یک نوع هادی با ولتاژ بالا، موازی با سطح نارسانا قرار میگیرد، معمولا این نوع تخلیه در انتهای کابل ها، بوشینگ ترانس ها، و مقره ها اتفاق می افتد.
3 تخلیه کرونا: شکست الکتریکی در مقره ها به دو علت جرقه سطحی مقره و خواص الکترو شیمیایی مواد عایقصورت میگیرد. در این حالت میدان الکتریکی در مجاورت یک رسانا میتواند هوای نزدیک خود را یونیزه کند که در نتیجه باعق تخلیه جزئی میشود.
ویژگی عایق ها
از جمله کاربرد عایق ها در ساخت الکتروموتور ها، ترانسفورماتور ها، برفگیر ها، خازن ها، کابل ها و کلیدها میتوان اشاره کرد که باتوجه به نوع کاربرد و شرایط محیطی مورد استفاده قرار میگیرد. از ویژگی های یک ماده عایقی میتوان به موارد زیر اشاره گرد.
1-رفتار مکانیکی.
2-رفتار گرمایی.
3-پارامترهای شیمیایی.
4-خصوصیت های الکتریکی.
5-عوامل اقتصادی.
مهم ترین عایق ها
از مهم ترین عایق ها میتوان به عایق های مورد استفاده در برقگیر ها، کابل ها و کفپوش عایق برق اشاره کرد چرا که عملکرد صحیح این عایق ها میتواند از جان انسان محافظت کند. در ادامه به معرفی کفپوش عایق برق میپردازیم.
کفپوش عایق برق
کفپوش های عایق برق با انواع مختلفی از لحاظ جنس و سطح ولتاژ عبوری جهت عایق کردن بخش های مهم تجهیزات بزرگ و خطرناک برقی به منظور جلوگیری از پدیده ی ولتاز کام استفاده میشود. کفپوش های عایق برق را با نام های لاستیک عایق برق یا فرش عایق برق هم میشناسند.
مواد استفاده شده در کفپوش عایق برق دقیقا باید دارای خواص ضد شکست عایقی باشند چرا که جان افرادی که بر روی ان ها راه میرود میتواند به خطر بی افتد. نکنولوژی بکار رفته در ساخت مواد و تولید این کفپوش ها به گونه ای است که لاستیک عایق برق باید بدون هیچ برجستگی، فرو رفتگی، خراشیدگی و روزنه ای باشد چرا که هرگونه ضایعه در کفپوش های عایق برق میتواند موجب خسارات جبران ناپذیری شود.
با توجه به ویژگی های ذکر شده کفپوش عایق برق، مواد بکار رفته در تولید این نوع کفپوش ها از اهمیت زیادی برخوردار است. هرگونه مواد اضافه تر، کمتر و نامرغوب در ساخت فرش عایق برق ممکن است خطرات جانی و خسارات جبران ناپذیری در برداشته باشد.
نسبت به نوع و کاربرد فرش عایق برق تولید کنندگان از مواد یا ترکیبات مختلفی برای رعایت استاندارد عایق برق استفاده می کنند که در ادامه به معرفی و شرح مواد ساخت کفپوش عایق برق می پردازیم. از متداول ترین مواد ساخت این کفپوش ها می توان به موارد زیر اشاره کرد.